(weg)Kijken bij het Onderwijs (3)

(Zie ook deel 1 en 2)

Invallen op basisscholen heeft voor- en nadelen. Voordelen zijn makkelijk te noemen: Als alles gedaan is ben je klaar, je kan zelf aangeven of je wel of niet wilt werken en je kan dus ook buiten het hoogseizoen op vakantie. Nadelen zijn ook (te)makkelijk te vinden: Je bouwt geen band op met leerlingen, collega’s en ouders, je weer nooit exact waar je aan toe bent en natuurlijk heb je geen enkele garantie, waarop dan ook.

Mijn besluit, die nog niet geheel vastligt, is dan ook om vanaf de zomer weer te gaan studeren. Geschiedenis heeft me altijd getrokken. En daarmee kan ik ook meerdere kanten op. Ik heb altijd genoten van de excursies naar musea. Bij een museum werken lijkt me dan ook geweldig.

Zeker ook bij de educatieve dienst daar. Lekker lespakketten in elkaar draaien, gastlessen geven op scholen en rondleidingen organiseren binnen het genre.

Daarnaast kan ik natuurlijk op het middelbaar onderwijs altijd nog geschiedenis gaan geven. Dan valt het basisonderwijs gewoon weg, voor mij in ieder geval.

Dat zou zonde zijn. Niet alleen voor mij, maar ook voor de scholen.

Ook wil ik eigenlijk best Engels gaan studeren in Engeland zelf. Of Nederlands gaan geven in een ander land. Sinds enige tijd kijk ik vol belangstelling naar vacatures uit het buitenland. Nu is dat nog enkel interesse. Maar zal dan misschien om gaan draaien?

Ik buiten het basisonderwijs. Ik zie mezelf het al doen. Houdt iemand me tegen? Dat lijkt me niet.

Ik ben in ieder geval al zover dat als er voor de zomer niets komt, ik heel diep ga nadenken wat mijn opties zijn. Dus, nog een drie maanden…

Wat vind jij dat ik moet doen?

(weg)Kijken bij het Onderwijs (2)

(weg)Kijken bij het Onderwijs (2)

In mijn vorige blog besprak ik veelal mijn kant van de zaak. Als invaller tegen wil en dank, zoekende naar een vaste betrekking die nergens schijnt te ontstaan. Nu ook even de kant van de scholen, die ook hun zegje mogen doen.

Elke school in het noorden moet bezuinigen. Niet zo verrassend ook met het dalende aantal leerlingen. Desalniettemin is er wel een directeur of twee te vinden die serieus met mij in gesprek wil over mogelijkheden die ik zou kunnen krijgen binnen de vereniging. Het antwoord is vaak kort en krachtig: geen!

In een nadere verklaring zetten ze steeds in op de mensen die al in dienst zijn. Die kunnen ze niet zomaar ontslaan! En via schuiven van school naar school worden eventuele gaatjes opgevuld. Nieuw bloed, hoe goed dat voor sommige scholen ook zou zijn, is (bijna) nergens te vinden.

Veel scholen zitten met een overschot aan parttimers. Het is zelfs zo dat een school met dus gemiddeld acht werknemers maar twee vaste krachten heeft. Twee mensen die fulltime aan het werk zijn. Dan heb je een kleuterjuf en een juf voor groep 5/6 en dan vier mensen voor de andere twee klassen (3/4 en 7/8). Een directeur is slechts anderhalf dagdeel per week aanwezig en ook een administratrice is een ochtend aanwezig. En dan heb ik geen IB/RT-er of oa genoemd…

In drie jaren invallen zijn er meerdere ouders bij me geweest met de vraag of ik zou kunnen blijven. ‘Het is beter voor de school, een mannelijk lid van dit team.’ Natuurlijk beaam ik dat, maar daar kan ik niets aan doen. Ook al staat in de advertenties vrijwel altijd de zin ‘onze voorkeur gaat uit naar een man’, toch zijn die vacatures in het noorden gewoonweg ver te zoeken.

Maar niet alleen ouders komen met deze verzoeken. Ook enkele collega’s wilden me graag houden. Zelfs enkele directeuren geven aan dat ik de eerste ben die ze zullen vragen, mocht er een gaatje vallen. Hetgeen toch niet gaat gebeuren, want dan gaat de interne molen draaien en wordt voor een ander besloten dat het beter is om daarheen te gaan. Probleem opgelost voor de school, maar mijn probleem blijft.

Nogmaals: het onderwijs vind ik echt het einde! Elke dag heerlijk lesgeven en genieten van de leerlingen is iets wat ik het liefst dagelijks zou doen. Maar nu, zeker na drie jaar invallen, begint het bij me te knagen. Waarom heb ik nog geen vaste baan? Wetende dat er genoeg werk is voor een invaller (overal worden mensen ziek) blijf ik doorzetten.

Op elke school wordt de vraag gesteld of ik niet liever een vaste baan heb. Nogal wiedes, natuurlijk! Maar niet overal is deze te vinden. Sterker nog: het is dus bijna nergens te vinden.

Wanneer snappen de scholen, wanneer snapt Den Haag eens dat al die parttimers nu tegen hen werken? Natuurlijk, toen er een tekort was aan leerkrachten waren moeders welkom. Snel een verkort papiertje halen en voor de klas. Probleem opgelost.

Maar nu is er een overschot. En over drie tot zeven jaar weer een tekort… Geef mij een gelegenheid om bij jou extra ervaring op te doen en je hebt een vaste kracht voor de komende veertig jaar!

Win-win?!

(volgende keer meer over wat ik van plan ben te gaan doen)

(weg)Kijken bij het onderwijs

Vandaag de dag ben ik al bijna drie jaar leerkracht in het basisonderwijs. Drie jaren waarin ik talloze scholen van de binnenkant heb mogen bekijken, honderden collega’s heb leren kennen en meer dan duizend leerlingen in de klas heb gehad. Voor alle duidelijkheid, dit zijn geen verzonnen nummers, dit is de werkelijkheid!

Al drie jaar ben ik invaller. Dat doe ik tegen mijn zin, maar daarover later meer. In mijn prille loopbaan heb ik al meer dan vijftig scholen van binnen gezien (50 maal gemiddeld acht docenten is 400 collega’s) en daar heb ik veelal ook voor de klas gestaan.

Een groep acht was de groep waarmee alles begon in Veenendaal. Daarna kwamen Assen, Groningen, Haren, Hoogkerk, Leens, Hoogeveen, Drachten, Ureterp, Winschoten en volgende week ook Schildwolde. En dan heb ik nog maar een fractie gehad van de plaatsen van de scholen. In Groningen zitten al drie scholen waar ik heb lesgegeven, in Hoogeveen al zes.

Zoals ik vertelde begon het met een groep acht. Ik heb nu mijn werkterrein al verbreed naar ook groepen drie, weliswaar het liefst na de kerstvakantie, maar ook die groep komt met regelmaat langs. Een groep vier of vijf is leuk, maar mijn voorkeur blijft gaan naar de bovenbouw, een zesde-, zevende- of achtstegroep.

Als invaller, tegen mijn zin, ben ik ook al drie jaar lang op zoek naar vast werk. In het noorden, dat dan wel. Dat is mijn enige eis. Omdat dit niet zo snel te vinden is vanwege de krimp van de leerlingenaantallen, blijf ik invallen. Een dagje hier, een weekje daar of een paar maand op die school… het is het werk wat ik leuk vind, niet het constant veranderen.

Flexibiliteit is een eigenschap die ik mezelf heb moeten aanleren. Ik ben iemand die erg gestructureerd is, maar dat zijn niet alle collega’s. Op dit moment heb ik er genoeg aan om drie dingen van tevoren te weten: 1. Waar staat de school, 2. Welke groep heb ik, 3. Hoe laat begint de school (meestal ben ik er weliswaar rond tien voor acht, maar sommige scholen houden ervan om niet te vroeg op school te zijn) Flexibel genoeg, toch?

Tijdens mijn tijd op de pabo werd om de haverklap gezegd: ‘Als man voor de bovenbouw heb je vrijwel direct een vaste baan.’ Dat hadden ze helaas niet meer fout kunnen hebben.

Nu hoor ik wel steeds: ‘Als we konden zouden we je willen houden’, maar dat is voor mij slechts een pleister op de wond. Het slaat geen hout, het maakt niets uit. Natuurlijk is het vleiend, maar het helpt me niets.

Op dit moment oriënteer ik me weer op een studie. Ik wil wel weer studeren. En daarmee zal ik, helaas voor de onderwijswereld, mogelijk mijn rug keren naar die wereld. Een wereld die ikzelf geweldig vind, waar ik absoluut in zou willen blijven. Helaas gunt die wereld me dus geen plek. Liever drie parttimers voor één groep dan één fulltimer voor diezelfde groep. Zij hebben namelijk al een contract dat je niet zomaar kan ontbinden… (nonsens, het is balen voor hen, maar (directeuren!) je kan dus NU wel die mensen ontslaan. Ik ben beschikbaar!)

De hamvraag wordt, is en blijft: Past Martijn bij jullie in het team?

(volgende keer meer)

Voorbereiding voor 1 april

Eén april is weer in aantocht. De dag waarop alle grappen getolereerd worden en mensen genadeloos in de zeik genomen mogen worden. Iedereen met - en door het internet nu zelfs ook de mensen zonder - humor komen weer goed aan hun trekken doordat ze de hele dag mensen genadeloos mogen bestoken met de grappigste en domste grappen en grollen.
Als je mij kent weet je dat ik niet direct het type ben om grappen uit te halen. Tenminste, normaal gesproken niet. Toch ben ik wel in voor een geintje op de eerste april. Vaak zelfs wordt de leukste grap door mij beloond. Dat geef ik natuurlijk niet van tevoren aan want anders zou het een wedstrijd worden en dan slaan we de hele plank juist mis.
In plaats van het uitleggen waarom juist de eerste april wereldwijd wordt gezien als een dag van grappen, is het huist mijn bedoeling om eens enkele grappen naar voren te halen. Grappen die wereldwijd aandacht hebben gekregen, grappen die ikzelf uithaalde en natuurlijk de grappen die met mij werden uitgehaald.
Zodoende komen we tot een heel lijstje met leuke ideeën voor komende vrijdag. Kijk zelf maar wat je met deze lijst doet.

In 1950 al deden de Nederlandse journaals rechtsreeks verslag van het omvallen van de Toren van Pisa in Italië. Niet alleen kreeg de omroep honderden telefoontjes van mensen in Nederland, ook enkele Nederlandse toeristen belden de Wereldomroep om te laten weten dat ze er diezelfde middag nog bij hebben gestaan.
In Engeland werd in 1980 bekend gemaakt dat de fameuze Big Ben, de klokkentoren van het Engelse parlementshuis, niet langer een analoge klok, met wijzers dus, zou voeren. Ze zouden de klok weghalen en deze veranderen in een digitale klok. Een ware klachtenregen viel bij het Engelse parlement.
In het jaar 2005 bracht de NASA, de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie, enkele foto’s naar buiten waarop goed te zien was dat er water op Mars te vinden was. Een dag later bleken deze foto’s echt te zijn, alleen ging het niet over de planeet Mars, maar over de chocoladereep Mars. Ze hadden daar een glas water over laten vallen.
Ook de zoekmachine Google werkt ijverig mee aan leuke 1 aprilgrappen. Zo maken ze elk jaar weer nieuwe nep-programma’s aan die de mensen moeten helpen met zoeken. In 2009 bood Google de kijkers van filmpjes aan om ze een ‘betere kijkervaring’ te laten beleven. Wat ze deden? Ze zetten het filmpje op de kop.

Zelf ben ik meer van het type kleine grapjes. Een hele makkelijke grap is het kopen van een universele afstandsbediening en daarmee ’s avonds door de straat te lopen en de zenders constant bij de mensen te veranderen. Makkelijk, simpel en doeltreffend.
Ook het voor- of achteruit zetten van klokken werkt goed. Dat vergt wel enige voorbereiding, want je wilt niet dat de mensen te vroeg in de gaten hebben dat de klok niet meer goed loopt. Natuurlijk moet je je niet laten betrappen terwijl je de klok verzet.

Bij mij op school was het ook altijd feest. Scheetkussens, bloedpillen… Maar het gekste gebeurde toen ik in groep zes zat. De directeur kwam ineens binnen. Hij vroeg of de meester eventjes tien gulden wilde verdienen. De meester zei nee, maar gaf de vraag wel door aan de klas. Een heleboel vingers vlogen de lucht in. Het enige wat je hoefde te doen, was het kapot laten slaan van drie eieren op je voorhoofd. Geen probleem natuurlijk, er waren in no-time twee kinderen die wel eventjes een tientje wilden verdienen. De meester en de directeur haalden alvast een tientje uit de portemonnee en lieten deze zien. Eén ei werk op het hoofd stukgeslagen, een tweede en toen… ja, geen derde natuurlijk. Kinderen boos en woedend, maar geen tientje, geen drie eieren.

Zelf ben ik een keertje met krukken wezen lopen op de eerste van april. De kinderen wilden allemaal het precieze weten, dus ik uitgelegd dat ik de dag ervoor een middag in het ziekenhuis heb gezeten omdat ik tijdens het voetballen mijn enkel had verdraaid. Halverwege de middag, toen alle leerlingen toch zo’n beetje zeker wisten dat ik niet nep deed, bleven beide krukken ‘per ongeluk’ ergens achter haken en viel ik op de grond. Iedereen schrok en de meesten stonden al naast me om me omhoog te helpen en de krukken aan te geven. De verbazing op hun gezichten was enorm leuk om te zien, alhoewel iedereen aangaf ‘ik wist het wel!’

Trouwens: op 1 april kan je ook mooi met je fiets door de school heen fietsen. Zeg gewoon dat het niet in de schoolregels staat. Let maar op, de meeste leerkrachten lachen zelf net zo hard mee.

Natuurlijk zijn er ook zoveel grappen die al miljarden keren zijn gemaakt en dus niet meer zo leuk zijn. Wat te denken van:
Zout in de koffie/ thee
Dierentuin opbellen voor meneer de Leeuw
Veters aan elkaar strikken


De leukste grappen zijn de grappen die je goed voorbereid hebt en natuurlijk die ook goed uitgevoerd worden. En let op: als de hele klas het al weet voordat je de grap uithaalt, kun je er vanuit gaan dat ook je leerkracht het al weet!

Weet je dat de lente komt

Het lijkt allemaal zo vanzelfsprekend. Na de zomer komt de herfst, de winter volgt daarna en de lente is daarna aan de beurt om weer opgevolgd te worden door de zomer. Sinds jaar en dag is dat hetzelfde, niets wat daaraan kan veranderen. Of toch?

In Nederland merken we wel iets van een verschil. De zomers beginnen later, de winter duurt langer… Het lijkt wel alsof de seizoenen een beetje opschuiven, alsof ze geen zin meer hebben om te beginnen op de vastgestelde tijden. Ze trekken zich niets aan van ons mensen, maar trekken juist een eigen plan.

Of dit waar is en of de klimaatverandering daar iets mee te maken heeft laat ik in het midden, maar belangrijk is het wel om te weten dat alles dus in beweging blijft. Niets staat stil in het universum. De aarde draait in een baan om de zon, de maan draait om de aarde… zonder bewegingen zou de aarde niets van tijd hebben, sterker nog, zonder beweging zou de aarde er niet eens zijn.

Alles hangt af van die bewegingen van de aarde. Dag en nacht, eb en vloed, seconden, minuten, uren, dagen, weken en jaren… door bewegingen wordt alles gestuurd.

Elk seizoen begint op een exacte datum. De lente bijvoorbeeld heeft een meteorologische en een astrologische startdatum. De eerste is op de eerste van maart terwijl de tweede pas morgen, 21 maart, valt. Sterker nog: er is een exacte astrologische starttijd van de lente bekend; 00:21 uur. Ongelofelijk dat ze dit kunnen berekenen.

Dit alles is natuurlijk zonder belang als we niet weten wat de lente doet. Wat het effect van de lente is op de natuur weten we. De bloemen starten met bloeien, pasgeboren lammetjes huppelen door de wei, de mensen worden veelal vrolijker…

Datzelfde geldt ook voor mij. Elke lente bloei ik ook weer op. De winter is voorbij en het zonnetje begint weer te schijnen. De dagen worden langer, de nachten weer korter en ook alle gedoe rond de winterse autorijdperikelen zijn voorbij. En daar kijken we allemaal naar uit, toch?

Voor mij betekent de lente weer een nieuw seizoen vol met leuke dingen. Meer zon betekent meer wandelingen door het bos, vaker er op uit en bovendien ook lekker met de laptop in de tuin, in het park of in het bos schrijven. Daar kijk ik nu al naar uit.

Om af te sluiten maar even het volgende. In de voorjaarsvakantie was het PVT in Assen - daarover heb ik al meerdere dingen geschreven - maar één ding wil ik jullie niet onthouden. Elke keer dat er gesproken werd over de lente, iets nieuws of gewoon als we een opkikker nodig hadden, werd er een liedje ingezet en denderde het hele redactiehok mee. We zongen, dansten en klapten elke keer vrolijk mee, soms tot verveling van de mensen die ‘op wacht’ stonden. Ook vele spelers keken verbaasd naar binnen toen ze de tonen van het lied uit de speakers hoorden komen. Dikke lol!

- Weet je dat de lente komt

- lente komt, lente komt

- Weet je dat de lente komt

- alles loopt weer uit!

De sollicitatie van je leven (2)

Dit is het tweede deel en tevens het laatste deel van een verhaal over de sollicitatie van je leven. Lees het eerste deel ook om te weten wat hier vooraf aan gegaan is.

---

Twee weken na de sollicitatie zouden we allemaal bericht krijgen over wat het vervolg zou zijn. Nachtenlang heb ik niet kunnen slapen vanwege de – voor mijn gevoel – gemiste kans. Honderden alternatieven zijn in mijn hoofd komen opdagen, maar waren allemaal te laat. Achteraf kun je zoveel meer zeggen of schrijven dan dat het nu het geval was. Maar het helpt allemaal niets.

Op de bewuste dag stond ik voor zessen al naast mijn bed. Ik kon niet meer slapen, gedachten spookten door mijn hoofd. Wat als ik het niet zou worden? Doemscenario’s bleven langskomen.

‘Dit is de kans van je leven,’ stond bovenaan de vacature. ‘Een niet te missen kans.’

Maar wat als je die kans wel mist? Wat als je de sollicitatie compleet fout hebt gedaan? Door het korte antwoord op de laatste vraag heb ik grondig mijn kansen de grond ingeboord.

Geen enkele gedachte spookte in mijn hoofd over het binnenhalen van de baan. Want waarom zou ik ook? De vraag was toch niet goed beantwoord.

Na het ontbijt zit ik lusteloos te wachten op de bank. Een boek ligt voor mij te wachten om gelezen te worden, maar kan mijn aandacht niet vasthouden. Evenzo ook de radio, die ik op een gegeven moment maar weer uit gedaan heb. Wachten is het ergste…

Plotseling gaat de telefoon. Mijn telefoon herkent het nummer niet, dus dit kan wel eens het telefoontje zijn. Mijn hart begint harder te kloppen en beverig pak ik de telefoon. Aarzelend pak ik op, de brok in mijn keel verslikkend.

‘Met Martijn,’ neem ik de telefoon op en hoor dan dat dit inderdaad het verwachte telefoontje is. Luisterend naar de stem schieten mijn ogen open van verbazing. Nadat ik stotterend antwoord geef wordt de verbinding verbroken.

Ongeloof straalt uit mijn ogen terwijl ik de telefoon neerleg. Ik ben door. Ik kan het niet geloven. Ik ben door! Ik mag verder naar de volgende sollicitatieronde. Alsof het hemeldek open gaat en het zonnetje zich laat zien. Met gebalde vuist spring ik op.

Enkele dagen later ga ik weer naar hetzelfde gebouwencomplex. De hele dag zal ik testen moeten doen. Psychologische, fysieke en ook intelligentietesten zullen voorbij komen. En – alsof dat nog niet genoeg is – als klap op de vuurpijl krijg ik aan het einde van de dag nog een gesprek. Ik laat het maar over me heenkomen, niet wetend wat ik verwachten kan.

Test na test onderga ik, op weg naar de positie van mijn leven. Een baan voor het leven, een niet te missen kans. Geduldig wacht ik op mijn beurt in de rij.

---

Wacht eens even. De kans van je leven, de niet te missen kans. Weten jullie allemaal wel wat dat is? Denk je echt dat je een compleet sollicitatieproces moet ondergaan om die functie te krijgen? Dacht je dat Hij dat allemaal wil?

Als jij JA zegt tegen Hem, neemt Hij je al aan! Hij zegt dan ook JA tegen jou. Zelfs al voordat jij geboren was, kende God je naam al. Hij wil juist dat je bij Hem komt. Daar komt geen sollicitatie aan te pas. Je bent welkom. Welkom bij de baan, bij de functie, van je leven.

Allerlei mensen begroeten je.

Ik ben er één van. Ook al heb ik soms twijfels, stel ik kritische vragen, toch weet ik dat Hij er voor mij is. Ik ben niet een heilig boontje, ook ik doe dingen verkeerd. Wetend dat God genade geeft, geeft me houvast.

Werk jij mee? Hoor jij ook bij het instituut van God?

Ja? Dan heet ik je welkom. Ik ben Martijn. Wie ben jij?

De sollicitatie van je leven (1)

Daar zit je dan. In je beste kleren zit je te wachten totdat jij aan de beurt bent. In de wachtkamer hangt een gespannen sfeer, iedereen lijkt in gedachten verzonken. Nerveus glimlach je als iemand jouw kant opkijkt terwijl je probeert er zo ontspannen mogelijk uit te zien.

Dan gaat de deur open. Een grote, statige man komt uit de deur en houd een klembord vast. Hij kijkt met een priemende blik rond en lijkt van iedereen het binnenste te bekijken. Hij kijkt nogmaals op zijn klembord en dan roept hij de namen van de volgende sollicitanten. Ook mijn naam wordt geroepen.

Terwijl ik opsta probeer ik nog even de kreukels uit mijn broek glad te strijken en voel of mijn stropdas nog recht hangt. Meer mensen kijken gespannen uit naar wat er nu komt. Niemand weet het precies. Vijfentwintig mensen worden geroepen. Oud en jong, mannen en vrouwen. Wie zal de gelukkige worden?

Binnen staan 25 tafels en stoelen klaar. Op elke tafel ligt een pen en een vel papier. Iedereen wordt naar zijn of haar plek gewezen en gaat zitten, niet wetend wat er van ons verwacht wordt. Terwijl ik ga zitten zie ik voor aan in de zaal een tafel staan. Daarachter zit slechts één persoon met een klok.

Als ik rond kijk zie ik wel nog meer andere personen staan. Het doet me denken aan mijn eindexamen, waarbij ook meerdere surveillanten rondliepen en keken of we niet bij anderen afkeken. Sterker nog, de opstelling van de tafels was ook precies hetzelfde.

‘Jullie hebben allemaal vijfenveertig minuten om de vragenlijst in te vullen.’ Drie personen lopen langs de tafels en leggen overal een vragenlijst in. Terwijl ik de bladzijde bekijk hoor ik de man zeggen dat iedereen mag beginnen. Hij zet de klok op drie kwartier en opeens hoor ik klikkende geluiden van allerlei pennen. Ik doe hetzelfde.

De voorkant van de vragenlijst is nog makkelijk. Wie ben je, waar woon je, wat is je hoogst genoten opleiding en nog meer van dat soort vragen. Ik vul de vragen in en daarna sla ik het blad om. Nog geen zeven minuten zijn voorbij.

Ik begin vertrouwen te krijgen als ik om mij heen kijk. Ik ben één van de weinigen die al op het tweede blad zijn.

De achterkant bevat slechts één vraag. Hij prijkt bovenaan de bladzijde en daaronder is genoeg ruimte om te schrijven. ‘Wat kan jij ons bieden?’, staat er, met daaronder de opmerking ‘en waarom zouden we jou nodig hebben?’

Honderd en één redenen schieten door mijn hoofd. Mijn eerste is een wedervraag - wat hebben jullie nodig - en op basis van die vraag antwoord ik. Ik noem kwaliteiten en eigenschappen van mijzelf waarmee ik probeer te bewijzen dat ze me ook echt nodig hebben.

Daarna streep ik alles weer door. Ik weet dat je origineel moet zijn bij sollicitaties, je moet opvallen door je antwoorden. Als iedereen hetzelfde antwoordt val je sowieso buiten de boot. Uniek… mijn gedachten dwalen af om maar anders te zijn dan alle anderen.

Opeens klinkt de stem weer. ‘Nog drie minuten!’ klinkt het bars door de zaal. Ik schrik op. Is er al zoveel tijd voorbij gegaan? Om mij heen kijkend zie ik dat meerdere anderen de pen alweer neergelegd hebben. Ze zijn klaar. Het zweet breekt uit en ik begin moeilijk te slikken.

Die vraag is moeilijk.

De drie minuten schieten om. Een zoemer gaat, de overige kandidaten staan op. De één na de ander loopt de zaal uit, maar ik blijf zitten. Ik kijk nog eens goed naar mijn blad, er staat nog steeds niets.

Snel schrijf ik iets op. Het maakt niet uit was, zolang er maar wat staat. Snel leg ook ik mijn pen neer en zie twee surveillanten bij mijn tafel wachten, hoofdschuddend kijken ze naar mij. Vragend kijk ik ze aan, hopend dat ze mijn blad nog meenemen.

Zuchtend pakt één persoon mijn blad aan. Opgelucht haal ook ik adem en loop ook de zaal uit.

Wordt vervolgt.